NEN 3140 PBM: welke persoonlijke beschermingsmiddelen heb je nodig?

Elektrische werkzaamheden lijken soms onschuldig — totdat het misgaat.

Een verdeelkast openen. Een storing controleren. Een installatie spanningsloos maken. Dagelijkse werkzaamheden voor veel monteurs, maar ook werkzaamheden waarbij de risico’s groot kunnen zijn.

Juist daarom bestaat NEN 3140: de norm die beschrijft hoe je veilig werkt aan of in de buurt van elektrische installaties.

Maar welke persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) horen daar eigenlijk bij?

Wat is NEN 3140?

NEN 3140 is de Nederlandse norm voor veilig werken aan laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen.

De norm helpt organisaties risico’s te beperken tijdens:

• onderhoud;
• inspecties;
• installaties;
• storingen;
• metingen;
• elektrische werkzaamheden.

Het doel is simpel: voorkomen dat medewerkers letsel oplopen door elektrische schokken, vlambogen of kortsluiting.

Wanneer zijn PBM verplicht volgens NEN 3140?

PBM zijn nodig wanneer risico’s niet volledig technisch of organisatorisch weggenomen kunnen worden.

Voorbeelden:

• werken dichtbij spanning;
• inspecties in verdeelkasten;
• onderhoudswerk;
• testen van installaties;
• werkzaamheden met kans op vlamboog.

Belangrijk: PBM vervangen nooit veilig werken — ze vormen de laatste beschermlaag.

Welke PBM heb je nodig bij NEN 3140?

1. Elektrisch geïsoleerde handschoenen

Bij werkzaamheden met elektrisch risico zijn handschoenen vaak verplicht.

Belangrijk:

• juiste spanningsklasse;
• regelmatige controle;
• geen beschadigingen.

2. Gelaatsbescherming of veiligheidshelm met vizier

Bij kans op vlamboog of rondvliegende delen biedt een vizier extra bescherming.

Lees ook:

Veiligheidshelm met vizier: wanneer heb je die nodig?

3. Vlamvertragende werkkleding

Normale kleding kan bij elektrische incidenten extra letsel veroorzaken.

Kies daarom bij risicovolle situaties voor geschikte beschermende kleding.

Lees ook:

Brandvertragende kleding in 2026

4. Veiligheidsschoenen

Goede veiligheidsschoenen beschermen tegen mechanische risico’s en bieden extra stabiliteit tijdens werkzaamheden.

Afhankelijk van de situatie kan ESD of aanvullende bescherming nodig zijn.

Lees ook:

Welke veiligheidsschoenen S3 passen bij jouw werkzaamheden?

5. Oogbescherming

Bij elektrische werkzaamheden kunnen splinters, stof of vlambogen ontstaan.

Een goede veiligheidsbril voorkomt veel letsel.

Veelgemaakte fouten bij NEN 3140

• PBM alleen aanschaffen zonder instructie;
• verouderde handschoenen gebruiken;
• geen periodieke controle;
• geen onderscheid maken tussen werkzaamheden;
• geen koppeling met RI&E.

Praktische checklist voor werkgevers

Controleer of je:

• PBM hebt afgestemd op werkzaamheden;
• medewerkers hebt geïnstrueerd;
• inspecties uitvoert;
• middelen tijdig vervangt;
• veiligheidsinstructies hebt vastgelegd.

PBM Partner helpt bij veilig werken volgens NEN 3140

Bij PBM Partner helpen we bedrijven dagelijks met de juiste combinatie van:

• PBM;
• bedrijfskleding;
• advies over normeringen;
• branchespecifieke oplossingen.

Werk je aan elektrische installaties en wil je zeker weten dat jouw PBM goed aansluit op de werkzaamheden?

Stuur gerust een bericht — dan maken we vrijblijvend een voorstel op maat.

Kortom

NEN 3140 draait niet alleen om regels — het draait om veilig thuiskomen.

Met de juiste PBM, duidelijke instructies en een praktische aanpak voorkom je risico’s en werk je met vertrouwen aan iedere installatie.