Bij werk aan elektrische installaties is het uitgangspunt veilig en in beginsel spanningsloos werken. Een helm, handschoenen en beschermende jas maken werken onder spanning niet vanzelf toegestaan.
Wat regelt NEN 3140?
NEN 3140 gaat over de veilige bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen. NEN wijst erop dat werken onder spanning in de praktijk bijna altijd een overtreding van het Arbobesluit is; uitzonderingen vragen een zwaarwegende, aantoonbare onderbouwing. Laat de bevoegde verantwoordelijke de werkwijze bepalen.
Geen standaardpakket voor elke handeling
De benodigde bescherming hangt af van de installatie, taak en blootstelling. Ook bij veiligstellen, schakelen of meten kunnen risico’s bestaan. Beoordeel elektrische schok en thermische vlambooggevaren afzonderlijk. Algemene webshoplabels zijn daarvoor niet voldoende.
- Handschoenen: elektrische isolatie vereist een passende, daarvoor beoordeelde uitvoering en klasse. Gewone werkhandschoenen zijn geen vervanging.
- Kleding: brandvertragend is niet automatisch geschikt voor het vastgestelde vlamboogrisico.
- Ogen en gezicht: een standaard veiligheidsbril of vizier bewijst geen vlamboogbescherming.
- Schoeisel: ESD en antistatische eigenschappen zijn geen bewijs van bescherming tegen elektrische schok.
Vlamboogkleding kent grenzen
EN IEC 61482-2 behandelt de thermische effecten op beschermende kleding, niet alle gevolgen van een elektrische vlamboog en niet elektrische schok. De overige lichaamsdelen en risico’s moeten apart worden meegenomen. Lees de toelichting bij vlamboogbeschermende kleding.
Documentatie en instructie
Leg de gekozen combinatie, toegestane werkzaamheden, inspecties en vervanging vast. Medewerkers moeten bekwaam en geïnstrueerd zijn voor hun taak. Laat productkeuze geen vervanging worden voor de technische en organisatorische veiligheidsmaatregelen.
Bespreek opleiding en advisering of vraag productdocumentatie op voor een vooraf vastgestelde beschermingsbehoefte.
Officiële bronnen en actualiteit
Inhoudelijk gecontroleerd op 28 oktober 2026. Dit artikel geeft algemene informatie; de vereiste bescherming moet voor de concrete werksituatie worden bepaald.
- NEN: NEN 3140 en veilig werken aan laagspanning
- NEN: EN IEC 61482-2:2020, thermische vlamboogrisico’s
- Arboportaal: geschikte PBM beschikbaar stellen
- Arboportaal: gebruik, instructie en controle van PBM
